رهایی از دام اعتیاد، سقوط در چاه سرقت | پشت پرده سرقت‌های شبانه در پروژه‌های ساختمانی مشهد شلیک مرگبار جان محسن اسدی، قهرمان کراسفیت خراسان رضوی را گرفت + عکس بازگشت اشیای ماقبل تاریخ لرستان پس از ۷۰ سال از آمریکا نجات خرس زخمی از ارتفاعات کوه خرسی مرودشت استان فارس تصادف شدید آمبولانس و پژو ۲۰۶ در بجنورد یک کشته و ۴ مصدوم برجای گذاشت ۲ کشته و ۳ مصدوم بر اثر واژگونی و آتش‌سوزی خودروی پراید در سنگان خراسان رضوی (۷ شهریور ۱۴۰۴) از تصادف مرگبار در بزرگراه میرزایی تا انفجار یک کارگاه خیاطی در نوغان + تصاویر (۷ شهریور ۱۴۰۴) زمین لرزه‌ای نسبتا شدید در عسلویه بوشهر( ۷ شهریور ۱۴۰۴) وام‌های جدید کمیته امداد دردسترس است | احداث ۱۴۵۰ نیروگاه برق خورشیدی به همت مددجویان ماجرای ترک کردن هواپیما توسط مسافران پرواز شیراز به تهران پرواز‌های عمره ایران‌ایر افزایش خواهد یافت هدف‌گذاری بهسازی و شاداب‌سازی ۱۱۰ هزار کلاس درس کشور در طرح شهید عجمیان رقابت بیش از ۸۰ هزار داوطلب در آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۴ اجرایی شدن طرح میدان پویا برای توسعه ورزش دانش‌آموزی از اول مهرماه ۱۴۰۴ وزیر علوم: با افت رتبه علمی مواجه هستیم جذب ۷۰۰ محیط‌بان در دستور کار سازمان حفاظت محیط‌زیست خودکشی یک نظامی صهیونیستی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین قطار سنندج-مشهد به صورت آزمایشی راه‌اندازی می‌شود آیا اتباع خارجی مشمول کمک‌هزینه ازدواج می‌شوند؟ افزایش سقف پرداخت نقدی خسارات منازل آسیب‌دیده در جنگ ۱۲ روزه تصادف زنجیره‌ای در جاده شیروان به فاروج ۳ مصدوم بر جا گذاشت (۶ شهریور ۱۴۰۴) آیا بابک زنجانی به پلیس فتا احضار شد؟ (۶ شهریور ۱۴۰۴) واکنش پلیس راهور به صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان: اقداماتی در حال انجام است + فیلم ویدئو | توقیف گواهینامه ۲۰ هزار راننده متخلف از ابتدای شهریور ۱۴۰۴ اعلام زمان نتایج نهایی آزمون دستیاری پزشکی ۱۴۰۴+ زمان ثبت نام ویژگی‌های یک شهر دوستدار کودک چیست | شهری که می‌خواهد صدای کودکان را بشنود ویدئو | دستگیری سارق سنگ قبر یک هنرمند از قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) تهران بهره‌برداری از هفت طرح بهداشتی در مشهد همزمان با هفته دولت فرآیند اعلام حضور داوطلبان در ارزیابی استخدام آموزش و پرورش ۱۴۰۴ آغاز شد
سرخط خبرها

غباری بر آینه ی بازی های آیینی | قصه ای به پاس ۵ دهه تلاش استاد فاروق کیانی برای حفظ میراث ملی

  • کد خبر: ۳۳۰۴۸
  • ۱۷ تير ۱۳۹۹ - ۰۵:۳۳
غباری بر آینه ی بازی های آیینی | قصه ای به پاس ۵ دهه تلاش استاد فاروق کیانی برای حفظ میراث ملی
این روز‌ها که استاد فاروق کیانی دیگر توان آن پرش‌های بلند بر زمین حاصلخیز جام و گام زدن بر سبزه زاران دشت را در میانه آوای سرنا و دهل ندارد، دل استاد کیانی پر می‌زند برای شوری دوباره و جذبه‌ای عاشقانه که او را بر صحنه نمایش، در میدان بازی آیینی به چرخ آورد.
غلامرضا بهرامپور/ شهرآرانیوز - با صدای سرنا می‌چرخد و با طنین دهل پا بر زمین می‌کوبد. دستی به کمر و دستی به سوی آسمان با چهره‌ای گشاده و دنباله دستاری رها از پشت سر، با چبن و چرخش دامن بلند لباس سپید و پا‌هایی استوار پیچیده در پای تاوه و چارق، رقصی چنین میانه میدانش آرزوست. این روز‌ها که دیگر توان آن پرش‌های بلند بر زمین حاصلخیز جام و گام زدن بر سبزه زاران دشت را در میانه آوای سرنا و دهل ندارد، دل استاد کیانی پر می‌زند برای شوری دوباره و جذبه‌ای عاشقانه که او را بر صحنه نمایش، در میدان بازی آیینی به چرخ آورد.

دریغ که حالا تنها نظاره گر آن روز‌های همه شوق و جولان در جشنواره هاست که هر صحنه و لحظه اش در قفس عکس‌های ردیف شده بر دیوار و لای آلبوم‌ها اسیر گشته. استاد فاروق کیانی معلم بازنشسته دیار جام و بنیان گذار و سامان دهنده بازی‌های آیینی در این شهرستان و مسئول گروه‌های هنری مختلف بوده است.
 
او با تربیت شاگردانی ورزیده برای حضور در میدان نمایش آیینی و حماسه در محافل هنری و جشنواره‌ها متحمل زحمات و مرارت‌های فراوان بوده که یکی از هزار را بر زبان نمی‌آورد. شناخت ژرفی که او از پیشینه این بازی‌ها دارد و آشنایی او با تاریخ قدیم و فرهنگ کهن جلگه جام باعث شده تا بهترین شکل بازی‌های جمعی را ارائه کند. نمونه اش بازی اپر (apar) را که به قولی از ریشه «آفر» و به معنای آفرینش گرفته شده است، با ٧ بازیگر به نمایش گذاشته است. این بازی نمادین و آیین دیرینه شامل مراحل کاشت، داشت و برداشت گندم (قوت اصلی مردمان کشاورز) و شکرگزاری خداوند است.

نیز «مشق پلتان» یا «پیل تنان» با آن حرکات پرهیمنه و هیبت پا‌ها و ریتم سنگین بازیگران برای مواجهه با سختی‌ها و حتی مبارزه با دشمن بوده است که استاد کیانی به زیباترین وجه، آن را در چند نمایش بین المللی در کشور‌های اروپایی و آسیایی به نمایش گذاشته است. نیز رقص «حتن» به معنای کنام یا بیشه شیران، نمایش همراهی گروهی و همدلی بازیگران برای دستیابی به اعتدال روحی و قوت جسمی و تندرستی است که استاد کیانی آن را نیز با تعداد ۵ تا ۷ بازیگر و گاه بیشتر به نمایش درآورده است.
 
این بازی‌های آیینی که ریشه در اعصار دور دارد، به واقع ترجمان خواست ها، آرزو‌ها و نوع زندگی مردم ایران زمین خاصه جلگه جام در طول تاریخ بوده است. اگر همت این مرد و دوستان و یاران صبورش در این چهل ساله نمی‌بود، تاکنون این بازی‌ها به فراموشی سپرده می‌شد. همان گونه که متأسفانه تاکنون بسیاری از بازیگران و نوازندگان و خنیاگران این منطقه در محاق خاموشی و فراموشی فرو رفته اند. استاد کیانی هم دردمند این فراموشی است.

در مصاحبه‌ای که پیش‌تر با استاد کیانی داشتم و در کتاب پاژ چاپ شد، از حال و هوای حتن پرسیدم و چوب بازی و معرفتی که در این جست وخیز‌های سماع گونه پنهان است. استاد کیانی به حوصله از تک تک حرکات گفت، از سماع راست تا ستایش آفریدگار طبیعت.
هر حرکت را که نماد و نشانه‌ای از زیستن و عشق و نیایش بود به زیبایی شرح داد و آنگاه به جوایز نفیس و ارزنده‌ای که در جشنواره‌های بین المللی به ویژه در شرق دور و سپس در اروپا (فرانسه) کسب کرده بود خیره شد. نم اشکی برگونه هایش نشست. نتوانست از استادان گران مایه و بلند قدری که در تصاویر همراه او بودند چیزی بگوید. من در آن میانه استاد شجریان را شناختم و تنی چند از بلندآوازه‌های موسیقی اصیل و سنتی ایران را.
 
وقتی فرزند استاد به خوش رویی برایم چای آورد، تازه متوجه شدم که او در این خانه ساده و محقر در حاشیه شهر تربت جام با همه عظمت هنری چقدر خانواده خویش را در رنج و زحمت پذیرایی از میهمانان ساخته، میهمانانی که گاه و ناگاه از هر سوی کشور و حتی خارج از کشور به دیدارش می‌آیند و سخنی می‌شنوند و عکسی می‌گیرند و می‌روند. چه در موقع مسئولیت و چه بعد آن، هر وقت به استاد سر زدم نگاه و رفتارش یکسان بود. او هرگز دچار پست و مقام کسی نمی‌شود.
 
همه را دوست و بنده خدا می‌داند. عجب‌تر این است که حتی در حال بیماری از کسی گله نمی‌کرد و نمی‌پرسید که اصحاب فرهنگ و هنر کشور، همان‌ها که روز‌هایی نام و نشان استاد کیانی را با افتخار از تریبون‌ها اعلام می‌کردند و مقام برتر او را در بین بازی‌های آیینی دنیا یادآور می‌شدند، اکنون کجایند. استاد کیانی اگر نبود، امروز نشانی از اعتلای هنر موسیقی محلی و خاصه بازی‌های آیینی ما در کشور هم نبود، چه رسد به سطح دنیا!

هرچند استاد در حکایات خود از همراهان صبور و عاشقش و نوازندگانی گران قدر، چون استاد نی نواز و ... هم نام می‌برد، لیکن همه می‌دانستیم که این مهره‌های گران بهای گردن بند هنر را ریسمان عشق اصیل اوست که در کنار هم جمع آورده و با آن جمع در جهان شگفتی آفریده.

در اوصاف هنر جهان از استاد شنیدم که در چین و مغولستان نیز شبیه برخی آهنگ‌ها و بازی‌های ما هست. این نکته هم اصالت اسطوره‌ها و آیین‌های ایرانی را می‌رساند. چنان که شعر ما نیز تا اقصانقاط جهان را دویده و در هرکجا جوانه‌ای زده است. در مصاحبت استاد محمد فاروق کیانی از بازی او و یارانش با نوازندگی بزرگان خنیاگری، چون استاد پورعطایی و ... نیز شنیدم از اجرای تلویزیونی سال ۱۳۴۵، قبل از تولد خیلی از ما!

اکنون که از او قصه می‌کنم، جای خالی توجه و حرمت گزاری مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد را به ایشان و اهل هنر خطه جام که همیشه زینت بخش غالب مراسم و جشنواره‌های کشوری و بین المللی بوده اند و هستند، به خوبی حس می‌کنم. دلم می‌خواهد به پاس آن سال‌ها که استاد کیانی جوانی خود را بر سر اعتلای این هنر نهاد و دیگر خنیاگران و خوانندگان و نوازندگان این دیار در راه زنده نگاه داشتن این رسوم موی سپید کردند، بزرگان نیز از توجه بایسته مادی و معنوی دریغ نکنند. اهالی هنر را شغلی دیگر جز دلدادگی به هنرشان نیست. این عشق نباید قاتل جانشان بشود اگر قاتق نانشان نشده!
گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
آخرین اخبار پربازدیدها چند رسانه ای عکس
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->